Thiru Dwaraka is traditionally enumerated as number 105 among the 108 Divya Desams — the sacred abodes of Sri Maha Vishnu sung by the Alvars.
This is the solitary divya desa in Western India. It lies on the Bombay-Oka Port rail line. One has to go via Ahmedabad, Veeraamgaam, Rajkot and Jam nagar and reach Dwaraka. The Dwaraka railway station is about twenty miles away from the Oka port. In and around Dwaraka, there are numerous other small holy centres connected with Dwaraka like Pate Dwaraka, Prabas theertha, Raivatha hill and Palaka Town. The temple lies about 1 1/2 miles from the railway station. The moolavar is known as Kalyana Narayanan as also Dwarakadeesan. He is seen in a standing pose facing west. The consort is known as Lakshmisri as also Kalyana Nachiyar. The eight Mahishis of Lord Krishna also have their sannidhis here. The theertha is Gomathi river and it joins the sea at Prabas theertha. The vimana is known as Hemakuta vimana. At Dwaraka God gave darshan to Drowpadhi, Kuchela, Jambavan, Satyabhama, Rukmini, Arjuna etc. All the stories connected with the life history of Krishna as a youth took place in and around Dwaraka.
The sthala purana of Dwaraka is basically the Krishnaleela stories. In the following paragraphs, a brief account will be given of the various incidents in the life of Krishna connected with Dwaraka.
As is well known, Krishna killed Kamsa. Immediately, the two wives of Kamsa viz., Asthi and Prasthi went to their father Jarasandha and bemoaned their fate saying that they had been widowed because of Krishna. Jarasandha got furious and immediately he assembled a huge army and proceeded towards Mathura. Seeing the armies, Sri Krishna and Balarama with their divine power got two chariots full of weapons. Balarama and Krishna got on to those chariots and fought with the army of Jarasandha and defeated it. When Balarama was about to kill Jarasandha Krishna prevented him and said that once Jarasandha is killed, the other evil asuras will hide and go underground and evade destruction at their hands. Asa result, they will not be able to rid the society of such bad elements. He therefore advised
Balarama to let go Jarasandha, so that the evil forces could be re-
assembled by Jarasandha! As expected by Krishna, Jarasandha attacked Mathura again and again and every time was defeated by Krishna and Balarama.
TELUGU · తెలుగు
వివః కల్యాణ నారాయణన్ - కల్యాణదేవి - గోమతీదేవి - అష్టమహిషులు
హేమకూట విమానము - పశ్చిమ ముఖము - నిలచున్నసేవ - ద్రౌపదికి ప్రత్యక్షము
నమ్మాళ్వార్ = తిరుమంగై ఆళ్వార్ ఆండాళ్ - పెరియాళ్యార్ కీర్తించినది.
విశే ఇయ్యదిముక్తి ప్రద క్షేతములలో నొకటి. సన్నిధికి సమీపముననే గోమతీ
నది సముద్రములో కలియుచున్నది. అక్కడ నుండి బస్సుమార్గమున పోయి బేటీ
ద్వారక చేరవలెను. ఇది శ్రీకృష్ణుని నివాస స్టలము. ఇచట 1500 గృహములు కలవు.
ఇచట మాలవరులు శంఖ చక్రధారియై వేంచేసియున్నారు. దీనికి 5 కి.మీ
దూరమున శంఖతీర్ధము కలదు. ఇచట పెరుమాళ్ళ వక్షస్థలమున పిరాట్టి
వేంచేసియున్నారు. రుక్మిణీదేవి ఉత్సవ తాయార్. అనేక సన్నిధులు కలవు.
ప్రతిదినము తిరుమంజనము జరుగును. పసిపిల్లవానివలె - రాజువలె - వె దికోత్తమునివలె
అలంకారములు జరుగును.
ద్వారక నుండి ఓఘ పోవు మార్గములో 5 కి.మీ దూరమున రుక్మిణీదేవి
సన్నిధి గలదు. ఇదియే రుక్మిణీ కల్యాణము జరిగిన ప్రదేశము. ద్వారక సమీపమున
తోతా(ది మఠము కలదు. విరావన్ స్టేషన్లో దిగి 160 కి.మీ దూరమునగల రెవతక
పర్వతమును. చేరవచ్చును. ఇట అనేక సన్నిధులు గలవు. కృష్ణావతారమునకు
ముందుగానే సేవసోయించిన ప్రదేశము. శయనతిరుక్కోలము.
_మార్గముఃబొంబాయి - ఓగా రె లుమార్గంలో ఓగారెవు ముఖద్వారానికి 35 కి.మీ
దూరము అవామ్మదాబాద నుండి బస్లు గలవు. అన్నివసతులు కలవు.
పా! _ కూట్టిలిరున్దు కిళియెప్పోదుము కోవిన్లా ! కోవిన్లా ! ఎన్నజాభ్రక్కుమ్
ఊట్టక్కొడాదు శెజుప్పనాగిల్ ఉలగళన్హాన్ ! ఎను ఉయరక్కూవుమ్;
నాబ్బీల్ త్తలె ప్పభ్రియెయ్ది యుజ్ఞళ్ ననె్మయి అ్రన్లు తృయిడాదే
శూట్టుయర్ మాడబ్లళ్ శూశ్రిన్దు తోన్టుమ్ తువరావదిక్కెనెఎయుయ్ త్తిడుమిన్
ఆణ్జాళ్ - నాచ్చియార్ తిరుమొఖ్ర! 0-12-9.
ఈ: 106. తిరువాయిప్పాదె (గోకులము॥ ౫
శో గోకులే యుమునా తీరే ప్రాచీముఖ అసత్ స్థితి!
రుక్మిణీ సత్యభామాభ్యాం హేమకూట విమానగః
నవమోహన కృష్ణః శ్రీనంద గోషాక్షి గోచరః
రథాంశ కలిజిత్ గోదా కులశేఖర సంస్తుతః
వివః నవమోహన కృష్ణ - రుక్కిణి - సత్యభామ - గోకులము - యమునానది
తూర్పుముఖము - నిలచున్నసేవ - హేమకూట విమానము - నందగోపునకు
(ప్రత్యక్షము - కులశేఖరాళ్యార్ - పెరియాళ్యార్ - ఆండాళ్కీర్తించినది.
విశే ఆళ్వార్లు కీర్తించిన కోవెలగాని పెరుమాళ్లుగాని యిపుడుకానరారు. ఇపుడున్న
సన్నిధులు తర్వాత నిర్మించినవే. గోకులమునకు 1 కి.మీ దూరములో పురాణ
గోకులము గలదు. అచట ఆలయమునకు మందుభాగమున యమునానది
(ప్రవహించును. నందగోపులు, యశోద, బలరాములు - ఊయలలో శ్రీ కృష్ణుడుసేవ
సాదింతురు. ఇచట రెండు సన్నిధులు - కలవు. రెండును సేవింప దగినవి. ఇది
శ్రీకృష్ణుడు పెరిగిన స్థలము - బలరాముని అవతార స్టలము. ప్రతి ఆదివారము
రాసక్రీడ, జల క్రీడ ఉత్సవములు జరుగును. తప్పక సేవింపదగిన ఉత్సవములు.
మార్గముః మధురకు 12 కి.మీ దూరములో కలదు.
పా నాణి యినియోర్ కరుమ మిల్లై నాలయలారు మణీ నా ఫ్రాన్లార్
పాణియాదెనె మరున్దు శెయ్దు పణ్లుపళ్ణాక్కవుణుదిరాగిల్
మాణియురువా యులగళన్ట మాయనె క్కాణిల్ తవె మణీయుమ్;
ఆభై యాల్ సీరెనె కాక్క వేణ్ణిల్ఆయ్ప్పా డిక్కే యెనెఎయుయ్త్తిడుమిన్